Μπότσα Ε. – Παιδίατρος-Λοιμωξιολόγος – PCV20: Ευρύτερη Προστασία στο Μεταβαλλόμενο Τοπίο της Πνευμονιοκοκκικής Νόσου

Εισαγωγή και το συνεχώς μεταβαλλόμενο τοπίο των λοιμώξεων Στο βίντεο από 00:00

Τα επιδημιολογικά δεδομένα στον τομέα των λοιμώξεων χαρακτηρίζονται από συνεχή δυναμική και μεταβάλλονται με μεγάλη ταχύτητα. Η διαρκής παρακολούθηση των αλλαγών αυτών είναι απαραίτητη για την κατανόηση της εξέλιξης των παθογόνων και την προσαρμογή των προληπτικών στρατηγικών.

Κλινικές εκδηλώσεις και επίπτωση της πνευμονιοκοκκικής νόσου Στο βίντεο από 00:30

Ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) αποτελεί ένα μείζον παθογόνο στην παιδιατρική πράξη, διαθέτοντας περισσότερους από 100 γνωστούς οροτύπους. Οι λοιμώξεις που προκαλεί διακρίνονται σε μη διεισδυτικές και διεισδυτικές:

• Μη διεισδυτική πνευμονιοκοκκική νόσος (μη-ΔΠΝ): Περιλαμβάνει την οξεία μέση ωτίτιδα (ΟΜΩ) και την ήπιας έως μέτριας βαρύτητας πνευμονία χωρίς επιπλοκές. Πρόκειται για κλινικές οντότητες πολύ υψηλής συχνότητας που αντιμετωπίζονται καθημερινά στο πρωτοβάθμιο ιατρείο.
• Διεισδυτική πνευμονιοκοκκική νόσος (ΔΠΝ): Περιλαμβάνει βακτηριαιμική πνευμονία με επιπλοκές, μηνιγγίτιδα, βακτηριαιμία και σήψη. Οι καταστάσεις αυτές παρουσιάζουν μικρότερη συχνότητα σε σχέση με τις μη διεισδυτικές, αλλά ενέχουν σοβαρή νοσηρότητα, απαιτούν νοσηλεία και ενδέχεται να οδηγήσουν σε απώλεια ζωής.

Στη βάση της παθογένειας βρίσκεται η ρινοφαρυγγική φορεία, η οποία απαντάται σε μεγάλο ποσοστό του υγιούς παιδιατρικού πληθυσμού. Παρότι η φορεία δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά εκδήλωση νόσου, αποτελεί προαπαιτούμενο για τη μετάδοση στην κοινότητα και την ενδεχόμενη διείσδυση του μικροβίου.

Η ιστορία 40 ετών των πνευμονιοκοκκικών εμβολίων και το αποτύπωμά τους Στο βίντεο από 01:33

Η εμβολιαστική στρατηγική έναντι του πνευμονιοκόκκου συμπληρώνει 40 χρόνια εξέλιξης:

• 1983: Έγκριση του 23δύναμου πολυσακχαριδικού εμβολίου (PPSV23) για ενήλικες και ομάδες υψηλού κινδύνου.
• 2000: Εισαγωγή του πρώτου συζευγμένου επταδύναμου εμβολίου (PCV7) στα παιδιά.
• 2010: Έγκριση του 13δύναμου συζευγμένου εμβολίου (PCV13) για τα παιδιά.
• 2011–2019: Διεύρυνση ενδείξεων του PCV13 στους ενήλικες (ηλικίες άνω των 50 και 65 ετών, εξατομικευμένη κλινική απόφαση).
• 2021–2022: Έγκριση του PCV15 και PCV20 σε ενήλικες και του PCV15 στα παιδιά.
• 2023–2024: Έγκριση και σύσταση του PCV20 στα παιδιά από το CDC/ACIP και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA).

Σύμφωνα με διεθνή βιβλιογραφικά δεδομένα (Chapman et al., Vaccine 2020), κατά τη δεκαετία 2010–2019 εμβολιάστηκαν παγκοσμίως 286,5 εκατομμύρια παιδιά με PCV13. Ο συνολικός αντίκτυπος περιλαμβάνει:

• Πρόληψη 175 εκατομμυρίων περιστατικών πνευμονιοκοκκικής νόσου.
• Αποτροπή 625.000 θανάτων σε παιδιά κάτω των 5 ετών.
• Πρόληψη 2 εκατομμυρίων περιστατικών ΔΠΝ (μηνιγγίτιδα/βακτηριαιμία) και διάσωση 250.000 ζωών.
• Πρόληψη 14,8 εκατομμυρίων περιστατικών πνευμονίας και διάσωση 375.000 ζωών.
• Αποτροπή 158 εκατομμυρίων επεισοδίων οξείας μέσης ωτίτιδας.

Επιδημιολογικά δεδομένα: μείωση της διεισδυτικής νόσου και υπολειπόμενο φορτίο Στο βίντεο από 02:10

Τα δεδομένα επιτήρησης του CDC στις ΗΠΑ (1998–2019) καταγράφουν θεαματική μείωση της συνολικής επίπτωσης της ΔΠΝ σε παιδιά κάτω των 5 ετών κατά περίπου 5 φορές. Ειδικότερα:

• Η επίπτωση της ΔΠΝ από οροτύπους που περιέχονταν στο PCV13 μειώθηκε κατά 98%, υποχωρώντας από τα 88 περιστατικά ανά 100.000 παιδιά σε μόλις 2 ανά 100.000.
• Αντίθετα, η επίπτωση της ΔΠΝ από οροτύπους που δεν περιλαμβάνονταν στο PCV13 παρέμεινε απολύτως σταθερή όλα αυτά τα έτη, στα επίπεδα των 6–7 περιστατικών ανά 100.000.

Η αναλογία των περιπτώσεων ΔΠΝ στις ΗΠΑ για την περίοδο 2018–2021 (Méroc et al., Microorganisms 2023) αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω κάλυψης:

• Μη εμβολιακοί ορότυποι (Non-PCV20): 43%–45%
• Ορότυποι μοναδικοί στο PCV20 (μη περιεχόμενοι στο PCV15): 26%–28%
• Ορότυποι του PCV15 (μη περιεχόμενοι στο PCV13): 13%–17%
• Υπολειπόμενοι ορότυποι PCV13 + 6C: 14%

Επομένως, το PCV20 προσθέτει περίπου 28% επιπλέον κάλυψη σε σχέση με το PCV15 στο υπάρχον επιδημιολογικό φορτίο.

Κυρίαρχοι ορότυποι στην Ευρώπη και κάλυψη από τα νεότερα εμβόλια Στο βίντεο από 04:18

Σύμφωνα με την επιδημιολογική έκθεση του ECDC για το 2022, το 74% της συνολικής ΔΠΝ στην Ευρώπη προκλήθηκε από μόλις 11 οροτύπους: τους 8, 3, 19A, 22F, 9N, 12F, 10A, 23B, 24F, 15A και 11A.

Από αυτούς τους κυρίαρχους οροτύπους, οι περισσότεροι (όπως οι 8, 10A, 11A, 12F, 22F) ενσωματώνονται στο 20δύναμο εμβόλιο, προσφέροντας ισχυρό όπλο πρόληψης για το ευρωπαϊκό περιβάλλον.

Δεδομένα από την Ελλάδα: μελέτη PNEUSIS και επιδημιολογία Κεντρικής Ελλάδας Στο βίντεο από 04:44

Η κατάσταση στη χώρα μας αποτυπώνεται μέσα από πολυκεντρικές μελέτες:

Μελέτη PNEUSIS (Τσολιά Μ. κ.συν., 43ο ESPID 2025)

Η προοπτική καταγραφή σε παιδιατρικά νοσοκομεία της Ελλάδας (μεταξύ των οποίων και το Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία») ανέλυσε την κατανομή οροτύπων σε 195 κλινικά δείγματα (ΔΠΝ και ΟΜΩ):

• Στο σύνολο των λοιμώξεων (N=195): Το PCV15 καλύπτει το 54,4% των οροτύπων, ενώ το PCV20 παρέχει επιπλέον κάλυψη κατά 13% μέσω των μοναδικών του οροτύπων.
• Στη διεισδυτική νόσο (ΔΠΝ, N=121): Το PCV15 καλύπτει το 65,3%, ενώ το PCV20 προσθέτει 9,9% επιπλέον κάλυψη.
• Στην οξεία μέση ωτίτιδα (ΟΜΩ, N=74): Το PCV15 καλύπτει το 36,5%, ενώ το PCV20 προσφέρει εντυπωσιακή πρόσθετη κάλυψη 23% μέσω των μοναδικών του οροτύπων.

Δεδομένα Κεντρικής Ελλάδας 2005–2024 (Syrogiannopoulos et al., Vaccine 2025)

Κατά την επταετία 2017–2024, η συγκριτική πρόσθετη κάλυψη έναντι του PCV13 διαμορφώνεται ως εξής:

Κλινική οντότητα	Πρόσθετη κάλυψη PCV15 έναντι PCV13	Πρόσθετη κάλυψη PCV20 έναντι PCV13
Διεισδυτική νόσος (ΔΠΝ)	10%	30%
Οξεία μέση ωτίτιδα (ΟΜΩ)	0%	21,4%

Πνευμονιοκοκκική μηνιγγίτιδα και ρινοφαρυγγική φορεία Στο βίντεο από 06:27

Πνευμονιοκοκκική μηνιγγίτιδα στην Ελλάδα (Xirogianni et al., Vaccine 2022)

Σε καταγραφή 260 παιδιατρικών ασθενών με οροτυποποιημένη πνευμονιοκοκκική μηνιγγίτιδα κατά την περίοδο 2010–2020:

• Στην ηλικιακή ομάδα 0–4 ετών, η κάλυψη από τα εμβόλια PCV13 και PCV15 βρισκόταν στο 27,3%.
• Η αντίστοιχη κάλυψη από το PCV20 ανέρχεται σε 47,7%, επιτυγχάνοντας άνοδο της προστασίας κατά 20,4% έναντι μιας δυνητικά θανατηφόρου ή επιβαρυντικής με μόνιμες νευρολογικές βλάβες λοίμωξης.

Ρινοφαρυγγική φορεία (Syrogiannopoulos et al., Sci Rep 2021)

Σε δείγμα 589 στελεχών φορείας σε παιδιά 14–83 μηνών στην Ελλάδα:

• Το 83,8% των απομονωθέντων στελεχών ανήκαν σε μη-PCV13 οροτύπους.
• Οι ορότυποι 15B και 11A, που κυριαρχούν μεταξύ των μη-PCV13 στελεχών φορείας, περιέχονται στο PCV20. Παρότι η δυναμική επίδραση του νέου εμβολίου στη φορεία μένει να αξιολογηθεί σε πραγματικές συνθήκες, η κάλυψη των στελεχών αυτών θεωρείται στρατηγικής σημασίας.

Τα εγκεκριμένα εμβόλια PCV και η επιλογή των νέων οροτύπων στο PCV20 Στο βίντεο από 07:40

Η εξέλιξη των συζευγμένων εμβολίων στην Ευρώπη αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα:

Εμβόλιο	Περιεχόμενοι ορότυποι
PCV10	1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F, 23F
PCV13	Οι ορότυποι του PCV10 συν οι: 3, 6A, 19A
PCV15	Οι ορότυποι του PCV13 συν οι: 22F, 33F
PCV20	Οι ορότυποι του PCV13 συν οι: 8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F, 33F

Η επιλογή των 7 επιπλέον οροτύπων (8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F, 33F) για το PCV20 δεν υπήρξε τυχαία, αλλά βασίστηκε σε σαφή κλινικά και επιδημιολογικά κριτήρια:

• Συσχέτιση με υψηλή συχνότητα ΔΠΝ και μηνιγγίτιδας.
• Συσχέτιση με αυξημένη θνητότητα και νοσηλείες.
• Συμμετοχή στην πρόκληση οξείας μέσης ωτίτιδας.
• Ανάπτυξη αντοχής στα αντιβιοτικά και τάση επιδημικής διασποράς.

Το PCV20 βασίζεται στην αποδεδειγμένη, εδραιωμένη τεχνολογική πλατφόρμα των PCV7 και PCV13, χρησιμοποιώντας ως πρωτεΐνη-φορέα τη μη τοξική μεταλλαγμένη διφθεριτική τοξίνη CRM197, χωρίς αλλαγές στον τρόπο παρασκευής.

Κλινικό πρόγραμμα ανάπτυξης φάσης 3 και ανοσογονικότητα Στο βίντεο από 08:35

Το κλινικό πρόγραμμα αξιολόγησης του PCV20 στα παιδιά περιέλαβε περισσότερα από 5.500 παιδιά σε διαδοχικές μελέτες φάσης 3:

• Βασικές μελέτες με σχήμα 3+1 (2, 4, 6 και 12–15 μηνών).
• Βασικές μελέτες με σχήμα 2+1.
• Μελέτες αναπλήρωσης (catch-up) σε παιδιά 15 μηνών έως 17 ετών.
• Μελέτες ανοσογονικότητας σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες και ειδικές μελέτες ασφάλειας.

Τα συνοπτικά αποτελέσματα των κλινικών μελετών κατέδειξαν:

1. Ασφάλεια και ανοχή: Εξαιρετικό προφίλ, απολύτως συγκρίσιμο και παρόμοιο με εκείνο του PCV13.
2. Μη κατωτερότητα στο σχήμα 2+1:
   • Μετά τη 2η δόση, επετεύχθη το όριο μη κατωτερότητας IgG συγκεντρώσεων (GMC) για 16 από τους 20 οροτύπους έναντι του PCV13 (οι ορότυποι που υστέρησαν οριακά ήταν οι 6A, 6B, 9V, 23F).
   • Μετά την αναμνηστική 3η δόση, επετεύχθη μη κατωτερότητα για 19 από τους 20 οροτύπους (οριακή απόκλιση μόνο για τον ορότυπο 3).
3. Επιδημιολογικά κρίσιμοι ορότυποι: Για τους οροτύπους 3, 19A και 19F ο στόχος μη κατωτερότητας επετεύχθη πλήρως ήδη από τη 2η δόση, καθώς και μετά την 3η δόση.
4. Λειτουργικά αντισώματα: Οι τίτλοι οψωνινοφαγοκυτταρικής δραστηριότητας (OPA) ήταν ισχυροί και για τους 20 οροτύπους μετά τη βασική σειρά και μετά την αναμνηστική δόση.
5. Ανοσογονικότητα στο σχήμα 3+1 (μετά την 4η δόση): Το PCV20 πέτυχε μη κατωτερότητα και για τους 20 οροτύπους, προκαλώντας αύξηση των επιπέδων αντισωμάτων από 1,5 έως 6,5 φορές σε σύγκριση με τα προ της δόσης επίπεδα.

Προφίλ ασφάλειας και αντιδραστικότητας

Η σύγκριση των τοπικών και συστηματικών ανεπιθύμητων ενεργειών μεταξύ PCV20 και PCV13 δεν ανέδειξε διαφορές:

• Τοπικές αντιδράσεις: Ερύθημα, οίδημα και άλγος στο σημείο της ένεσης εμφανίστηκαν με παρόμοια συχνότητα και ήπια έως μέτρια βαρύτητα.
• Συστηματικές αντιδράσεις: Πυρετός (συνήθως <38,5 °C), ευερεθιστότητα, υπνηλία και μειωμένη όρεξη καταγράφηκαν σε ταυτόσημα ποσοστά μεταξύ των δύο εμβολίων.

Ανοσολογικές παράμετροι και κλινική αποτελεσματικότητα στον πραγματικό κόσμο Στο βίντεο από 10:09

Η αποτελεσματικότητα ενός εμβολίου αποτελεί συνάρτηση τριών παραμέτρων:

1. Παραγωγή επαρκούς ποσότητας αντισωμάτων (IgG GMCs).
2. Λειτουργική εξουδετερωτική ικανότητα (OPA GMTs).
3. Επαγωγή ανοσολογικής μνήμης (B κύτταρα μνήμης).

Ένα μεμονωμένο μέτρο ανοσογονικότητας δεν προδικάζει κατ' ανάγκη την πραγματική αποτελεσματικότητα. Η ιστορική εμπειρία από το PCV13 (van der Linden et al., PLoS ONE 2016; Deceuninck et al., Vaccine 2022; Lewnard et al., Lancet Child Adolesc Health 2023) έδειξε ότι για τους οροτύπους 6B και 9V το εμβόλιο δεν είχε επιτύχει το στατιστικό κριτήριο μη κατωτερότητας στις κλινικές δοκιμές, εντούτοις στην καθημερινή πράξη (σε Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ισραήλ) εξάλειψε σχεδόν ολοκληρωτικά τη νόσο από αυτούς τους οροτύπους.

Συγχορηγούμενα εμβόλια και μελέτη catch-up Στο βίντεο από 12:07

Συγχορήγηση με άλλα παιδιατρικά εμβόλια

Στις κλινικές μελέτες αξιολογήθηκε η συγχορήγηση του PCV20 με:

• Εξαδύναμα εμβόλια (DTaP-IPV-HepB-Hib)
• Εμβόλια έναντι μηνιγγιτιδοκόκκου
• Εμβόλια ιλαράς, ερυθράς, παρωτίτιδας και ανεμοβλογιάς (MMRV)

Τα ποσοστά ανταπόκρισης και οι γεωμετρικοί μέσοι τίτλοι (GMC/GMT) έναντι όλων των συγχορηγούμενων αντιγόνων πληρούσαν τα κριτήρια μη κατωτερότητας, αποδεικνύοντας ότι το PCV20 δεν παρεμβαίνει στην ανοσολογική απόκριση των άλλων εμβολίων του προγράμματος.

Δεδομένα μελέτης αναπλήρωσης (Catch-up)

Σε μη εμβολιασμένα ή μερικώς εμβολιασμένα νήπια και παιδιά ηλικίας 15 μηνών έως 17 ετών:

• Μία μόνο δόση PCV20 ήταν εξαιρετικά καλά ανεκτή.
• Επαγόταν ισχυρή αντισωματική απάντηση και για τους 20 οροτύπους του εμβολίου.

Σύγκριση οροτυπικής κάλυψης σε διεθνές και εθνικό επίπεδο Στο βίντεο από 12:38

Τα διεθνή δεδομένα επιβεβαιώνουν την υπεροχή του 20δύναμου εμβολίου:

• ECDC (ΔΠΝ σε παιδιά <1 έτους): Κάλυψη 25,4% με PCV13, 35,1% με PCV15 και 60,1% με PCV20.
• ECDC (ΔΠΝ σε παιδιά 1–4 ετών): Κάλυψη 27,7% με PCV13, 36,8% με PCV15 και 60,6% με PCV20.
• Δίκτυο SpIDnet (ΔΠΝ σε παιδιά <5 ετών): Κάλυψη 23% με PCV13, 32% με PCV15 και 63% με PCV20.

Ουσιαστικά, το PCV20 υπερδιπλασιάζει την οροτυπική κάλυψη συγκριτικά με το PCV13.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών (2024/2025):

• Το PCV15 παρέχει μόλις 0%–10% επιπλέον κάλυψη για ΔΠΝ και 0%–3% για ΟΜΩ σε σύγκριση με το PCV13.
• Το PCV20 εξασφαλίζει 18,3% έως 30% πρόσθετη κάλυψη για τη ΔΠΝ και 18,2% έως 31,9% πρόσθετη κάλυψη για την οξεία μέση ωτίτιδα.

Επίπτωση στις εξωνοσοκομειακές επισκέψεις και τη συνταγογράφηση αντιβιοτικών Στο βίντεο από 14:14

Αμερικανική μελέτη (King et al.) υπολόγισε το φορτίο νοσηρότητας στην πρωτοβάθμια φροντίδα (εξωτερικά ιατρεία) για οξεία μέση ωτίτιδα, πνευμονία και παραρρινοκολπίτιδα:

• Οι 7 επιπλέον ορότυποι του PCV20 ευθύνονται για 527.000–831.000 επισκέψεις και 458.000–731.000 συνταγογραφήσεις αντιβιοτικών ετησίως.
• Οι 2 επιπλέον ορότυποι του PCV15 ευθύνονται για 103.000–168.000 επισκέψεις και 90.000–148.000 συνταγογραφήσεις.

Η αναμενόμενη μείωση των ιατρικών επισκέψεων και της κατανάλωσης αντιβιοτικών είναι 4 έως 5 φορές μεγαλύτερη με το PCV20 έναντι του PCV15, στοιχείο κεφαλαιώδους σημασίας για την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής.

Αποτελεσματικότητα έναντι του οροτύπου 3 Στο βίντεο από 14:57

Ο ορότυπος 3 παραμένει ένας από τους πλέον προβληματικούς οροτύπους λόγω του παχέος βλεννώδους πολυσακχαριδικού ελύτρου του, που απαιτεί υψηλές συγκεντρώσεις αντισωμάτων για οψωνινοφαγοκυττάρωση. Σύμφωνα με δεδομένα πραγματικού κόσμου του ECDC για το PCV13:

• Η αποτελεσματικότητα έναντι του οροτύπου 3 μετά από τουλάχιστον 1 δόση φτάνει το 65%.
• Σε πλήρως εμβολιασμένα παιδιά η αποτελεσματικότητα ανέρχεται σε 66%.

Το PCV20 διατηρεί ισχυρή αντισωματική απόκριση έναντι του οροτύπου 3 ήδη από τη 2η δόση του εμβολιασμού.

Παγκόσμια αδειοδότηση, συστάσεις και δοσολογικά σχήματα Στο βίντεο από 15:33

Το PCV20 έλαβε άδεια χρήσης από τον FDA και συστήνεται από το CDC/ACIP στις ΗΠΑ από το 2023 σε σχήμα 3+1. Ο EMA ενέκρινε το εμβόλιο τον Μάρτιο του 2024 για παιδιατρική χρήση σε σχήμα 3+1 (καθώς το σχήμα 2+1 δεν έχει επίσημη έγκριση σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά εφαρμόζεται ανά χώρα βάσει εθνικών συστάσεων).

Σε παγκόσμια κλίμακα, οι συστάσεις ποικίλλουν:

• 9 χώρες έχουν υιοθετήσει το σχήμα 3+1 για καθολικό βρεφικό εμβολιασμό (π.χ. ΗΠΑ, Καναδάς, Μεξικό, Αυστραλία, Γαλλία κ.ά.).
• 6 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν υιοθετήσει το σχήμα 2+1 (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ισραήλ κ.ά.).

Το ελληνικό Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και πρακτικές οδηγίες χορήγησης Στο βίντεο από 16:46

Στην Ελλάδα, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών ενέταξε το PCV20 στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2025.

Η απόφαση για εφαρμογή του σχήματος 2+1 στα υγιή βρέφη ελήφθη με στόχο την καλύτερη συμμόρφωση των γονέων και την αποφυγή σύγχυσης από αλλαγή του ήδη εφαρμοζόμενου σχήματος.

Υπογραμμίζεται με έμφαση η αυστηρή σύσταση για έγκαιρη χορήγηση της 3ης δόσης στους 12 μήνες ζωής, η οποία είναι απολύτως αναγκαία για την εδραίωση μακροχρόνιας ανοσίας.

Αναλυτικές οδηγίες χορήγησης PCV20 ανά ηλικιακή ομάδα (ΕΠΕ 2025)

1. Όλα τα υγιή βρέφη ηλικίας 2–59 μηνών:
   • Εμβολιασμός με σχήμα 2+1: 2 δόσεις PCV20 (στους 2 και 4 μήνες) με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 8 εβδομάδων, ακολουθούμενες από 1 αναμνηστική δόση στην ηλικία των 12 μηνών.
2. Βρέφη ηλικίας 7–11 μηνών (ανεμβολίαστα):
   • 2 δόσεις PCV με μεσοδιάστημα 8 εβδομάδων και 1 αναμνηστική δόση στη δεύτερη χρονιά ζωής (στους 12–15 μήνες).
3. Παιδιά ηλικίας 12–23 μηνών:
   • Ανεμβολίαστα: 2 δόσεις PCV20 με μεσοδιάστημα 2 μηνών.
   • Παιδιά που έχουν λάβει 2 δόσεις PCV πριν την ηλικία των 12 μηνών: 1 αναμνηστική δόση PCV20.
   • Παιδιά που έχουν λάβει 3 δόσεις PCV (σε σχήμα 3+0 ή 2+1): 1 αναμνηστική δόση PCV20 με ελάχιστο μεσοδιάστημα 8 εβδομάδων από την προηγούμενη δόση.
4. Παιδιά που πρωτοεμβολιάζονται σε ηλικία ≥24 μηνών έως 5 ετών:
   • Χορήγηση 1 δόσης PCV20.
5. Υγιή παιδιά ηλικίας 2–5 ετών που δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό:
   • Συνιστάται η χορήγηση 1 συμπληρωματικής δόσης PCV20.
   • Σε υγιή παιδιά που έχουν ολοκληρώσει πλήρως τον εμβολιασμό τους με PCV13 ή PCV15 δεν συνιστάται επιπλέον δόση PCV20.
6. Πρόωρα νεογνά (<37 εβδομάδων κύησης):
   • Εμβολιάζονται υποχρεωτικά με σχήμα 3+1 (δόσεις στους 2, 4, 6 μήνες και αναμνηστική στους 12 μήνες).
7. Παιδιά με αυξημένο κίνδυνο πνευμονιοκοκκικής νόσου (υποκείμενα νοσήματα/ανοσοκαταστολή):
   • Συνιστάται αποκλειστικά ο εμβολιασμός με PCV20 σε σχήμα 3+1 (στους 2, 4, 6 μήνες και αναμνηστική στους 12 μήνες).

Συμπεράσματα Στο βίντεο από 18:27

Η εφαρμογή των συζευγμένων πνευμονιοκοκκικών εμβολίων επέφερε ιστορική μείωση της επίπτωσης της νόσου διεθνώς. Σήμερα, η αντιμετώπιση του υπολειπόμενου φορτίου απαιτεί ευρύτερη οροτυπική κάλυψη.

Το PCV20 καλύπτει τους κυρίαρχους κυκλοφορούντες οροτύπους στην Ευρώπη και την Ελλάδα, προσφέροντας σημαντική πρόσθετη προστασία έναντι της μηνιγγίτιδας, της βακτηριαιμίας, της πνευμονίας και της μέσης ωτίτιδας.

Η επιτυχία της ένταξής του στο ελληνικό πρόγραμμα με σχήμα 2+1 βασίζεται σε δύο αδιαπραγμάτευτους πυλώνες: την έγκαιρη χορήγηση της 3ης δόσης στο 12ο μήνα και τη διατήρηση υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης στον πληθυσμό.